Εξελίξεις στο δίκαιο της προστασίας των ζώωνDevelopments in animal-protection law

Επιλογές από την ΕπικαιρότηταSelected News

Επιλεγμένες ειδήσεις για τη νομοθεσία, τη νομολογία και τη διοικητική πρακτική στην Ελλάδα, καθώς και ενημέρωση για τη δράση του plasmata.org.Selected news on legislation, case law and administrative practice in Greece, together with updates on the work of plasmata.org.

  1. Κανονισμός (ΕΕ) 2026/1818: οι πρώτοι κοινοί ευρωπαϊκοί κανόνες για σκύλους και γάτεςRegulation (EU) 2026/1818: Europe’s first common rules for dogs and cats

    Στις 30 Αυγούστου 2026 τέθηκε σε ισχύ ο Κανονισμός (ΕΕ) 2026/1818 σχετικά με την ευζωία των σκύλων και των γατών και την ιχνηλασιμότητά τους. Είναι η πρώτη πράξη της Ένωσης που θεσπίζει κοινούς ελάχιστους κανόνες για την εκτροφή, τη διατήρηση, τη διάθεση στην αγορά, την ταυτοποίηση και την καταχώριση, μαζί με απαιτήσεις για τις διαδικτυακές αγγελίες και για τα ζώα που εισέρχονται στην Ένωση από τρίτες χώρες.

    Η έναρξη ισχύος δεν ταυτίζεται με την έναρξη εφαρμογής. Ο Κανονισμός αποτελεί δεσμευτικό δίκαιο της Ένωσης από τις 30 Αυγούστου 2026, αλλά κατά κανόνα εφαρμόζεται από τις 31 Αυγούστου 2028. Οι υποχρεώσεις ταυτοποίησης εφαρμόζονται σταδιακά και αργότερα: από τις 31 Αυγούστου 2030 για πωλητές, εκτροφείς και καταφύγια· από τις 31 Αυγούστου 2036 για τους λοιπούς ιδιοκτήτες σκύλων· και από τις 31 Αυγούστου 2041 για τους λοιπούς ιδιοκτήτες γατών.

    Η Ελλάδα ξεκινά από διαφορετική αφετηρία. Η ταυτοποίηση και η καταχώριση σκύλων και γατών προβλέπονται στην ελληνική νομοθεσία ήδη από το 2012 και διενεργούνται μέσω του Εθνικού Μητρώου Ζώων Συντροφιάς. Επομένως, ο Κανονισμός δεν δημιουργεί άμεσα νέα υποχρέωση ταυτοποίησης για τους ιδιοκτήτες στην Ελλάδα. Η κύρια ευρωπαϊκή σημασία του έγκειται στη διαλειτουργικότητα των εθνικών βάσεων δεδομένων, στη βάση δεδομένων-ευρετήριο της ΕΕ και στην επαλήθευση των διαδικτυακών αγγελιών. Τα ζώα που έχουν σημανθεί με μικροτσίπ πριν από τις 31 Αυγούστου 2028 εξακολουθούν να πληρούν τις απαιτήσεις, εφόσον το μικροτσίπ είναι αναγνώσιμο.

    Τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να διατηρούν ή να θεσπίζουν αυστηρότερους εθνικούς κανόνες, υπό την προϋπόθεση ότι θα τους κοινοποιήσουν στην Επιτροπή έως τις 31 Αυγούστου 2028.

    Γενικό σημείωμα για νέα ευρωπαϊκή νομοθετική πράξη, που συντάχθηκε στις 22 Αυγούστου 2026. Αποτελεί πληροφόρηση για το δίκαιο και όχι νομική συμβουλή για συγκεκριμένη περίπτωση.

    On 30 August 2026, Regulation (EU) 2026/1818 on the welfare and traceability of dogs and cats entered into force. It is the first EU instrument to establish common minimum rules on breeding, keeping, placing on the market, identification and registration, together with requirements for online advertisements and animals entering the Union from non-EU countries.

    Entry into force is not the same as application. The Regulation became binding Union law on 30 August 2026, but applies as a general rule from 31 August 2028. Identification duties are phased later: from 31 August 2030 for sellers, breeders and shelters; 31 August 2036 for other dog owners; and 31 August 2041 for other cat owners.

    Greece starts from a different position. Identification and registration of dogs and cats have been required under Greek law since 2012 and are administered through the National Companion Animal Registry. The Regulation therefore creates no immediate new identification duty for owners in Greece. Its principal European significance lies in interoperable national databases, an EU index database and verification of online advertisements. Animals microchipped before 31 August 2028 remain compliant if the microchip is readable.

    Member States may also maintain or adopt stricter national rules, subject to notifying the Commission by 31 August 2028.

    This is a general note on a newly published European instrument, prepared on 22 August 2026. It is information about the law, not legal advice on any individual situation.

  2. Ν. 4830/2021: κάθε μορφή κακοποίησης απαγορεύεται και τιμωρείται, για όλα τα ζώα ανεξαιρέτωςLaw 4830/2021: any form of animal abuse is prohibited and punished, for all animals without exception

    Ο νόμος 4830/2021 περιλαμβάνει διατάξεις οι οποίες παρέχουν προστασία, τουλάχιστον με την έννοια της απαγόρευσης κακοποίησης, σε όλα τα ζώα.

    Οι διατάξεις αυτές έχουν ευρύ πεδίο εφαρμογής και επιβάλλουν αρνητικές υποχρεώσεις σε όλους: υποχρέωση μη κακοποίησης, με αποδέκτη τους ιδιώτες αλλά και το κράτος, τις δημόσιες αρχές και την τοπική αυτοδιοίκηση, που συνοδεύεται από αυστηρό σύστημα κυρώσεων.

    Το άρθρο 2 ορίζει, μεταξύ άλλων (τελευταία επικαιροποίηση: 11.08.2025):

    «Ζώο»: κάθε έμβιος οργανισμός, που συναισθάνεται και κινείται σε ξηρά, αέρα και θάλασσα ή οποιοδήποτε άλλο υδατικό οικοσύστημα ή υγροβιότοπο.

    Πολύ σημαντική, και πρωτοποριακή, είναι η διάταξη του άρθρου 24 του νόμου 4830/2021, που απαγορεύει κάθε μορφή κακοποίησης οποιουδήποτε ζώου ανεξαιρέτως. Σύμφωνα με την παράγραφο 1:

    «[...] απαγορεύονται:
    (α) η κακοποίηση, η κακή και η βάναυση μεταχείριση οποιουδήποτε είδους ζώου, όπως ιδίως ο δραστικός και ο μη ιατρογενής περιορισμός της φυσιολογικής κίνησης, όπως ενδεικτικά η ιπποπέδη, οι μη επιτρεπτές μέθοδοι εκπαίδευσης, η εργασία που δεν προβλέπεται για το είδος του ζώου, η μη σύννομη αναπαραγωγή, ο εκούσιος τραυματισμός με απλή σωματική βλάβη και
    (β) ο φόνος και ο βασανισμός των ζώων, με την εσκεμμένη πρόκληση έντονου σωματικού πόνου ή σωματικής εξάντλησης, επικίνδυνης για την υγεία τους [...]».

    Οι υποχρεώσεις και απαγορεύσεις του νόμου 4830/2021 συμπληρώνονται με την πρόβλεψη σοβαρών ποινικών και διοικητικών κυρώσεων. Για παράδειγμα, ο βασανισμός ζώου μέχρι θανάτου μπορεί να επισύρει ποινή κάθειρξης έως δέκα (10) ετών (άρθρο 34 του νόμου 4830/2021) και διοικητικό πρόστιμο έως 50.000,00 ευρώ.

    Οι δημόσιες αρχές, μεταξύ των οποίων η Ελληνική Αστυνομία και οι αρμόδιες κρατικές και τοπικές αρχές, οφείλουν να ενεργούν όταν ενημερώνονται για κακοποίηση ζώου οποιασδήποτε μορφής. Πέρα από την επιβολή κυρώσεων στον παραβάτη, οφείλουν πρώτα απ’ όλα να ενεργούν προστατευτικά και έγκαιρα, ώστε το ζώο να αφαιρείται από την κατοχή του παραβάτη και να λαμβάνει άμεσα φροντίδα.

    Greek Law 4830/2021 contains provisions which afford protection, at least in the sense of prohibiting abuse, to all animals.

    These provisions have a broad scope of application and impose negative obligations on everyone: an obligation not to abuse animals, binding upon private individuals as well as upon the State, public authorities and local government, accompanied by a strict system of sanctions.

    Article 2 provides, among other things (last updated: 11.08.2025):

    “Animal: any living organism that is sentient and moves on land, in the air and at sea, or in any other aquatic ecosystem or wetland.”

    Very important and pioneering is the provision of Article 24 of Law 4830/2021, which prohibits any form of abuse of any animal without exception. Under paragraph 1:

    “[…] the following are prohibited: (a) the abuse, ill-treatment and cruel treatment of any species of animal, such as in particular: the drastic and non-iatrogenic restriction of normal movement (indicatively, hobbling), non-permissible training methods, work not envisaged for the species of the animal, unlawful reproduction, the intentional injury causing minor bodily harm; and (b) the killing and torture of animals, through the intentional infliction of intense physical pain or physical exhaustion dangerous to their health […]”.

    The obligations and prohibitions laid down by Law 4830/2021 are supplemented by severe criminal and administrative sanctions. For example, torturing an animal to death may lead to imprisonment of up to ten (10) years (Article 34 of Law 4830/2021) and to an administrative penalty of up to 50,000.00 euros.

    Public authorities, including the Hellenic Police and the competent State and local authorities, have to act when notified of animal abuse of any kind. Beyond imposing sanctions on the offender, they must first and foremost act protectively and in a timely manner, in order to remove the animal from the possession of the offender and ensure that it receives immediate care.

    Unofficial English translation of the statutory text. Only the Greek text published in the Government Gazette is legally authoritative.